Cumhurbaşkanı Erhürman, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Kişisel Temsilcisi Maria Angela Holguin Cuellar’ın ev sahipliğinde, Kıbrıslı Rum Lider Nikos Hristodulidis ile yaptığı üçlü görüşmenin ardından Cumhurbaşkanlığı’nda açıklama yaptı. Cumhurbaşkanı Erhürman, üçlü görüşmede sundukları öneri paketi hakkında bilgi verdi ve soruları yanıtladı. Cumhurbaşkanlığı’nda yer alan toplantıda, yeni unsur ve talep içermeyen ve “köprü kurucu” önerileri içeren paketi sunduklarını belirten Erhürman, bu pakette bulunan maddeleri açıkladı. Cumhurbaşkanı Erhürman, bugünkü toplantı sonucunda uzlaşmaya varılan tüm noktaların bu listede yer aldığını vurguladı.
Cumhurbaşkanı Erhürman, görüşmeye, güven yaratıcı önlemler konusunda bugüne kadar sonuçlandırılamayan başlıklara yönelik köprü kurucu öneriler içeren bir paketle gittiklerini belirterek, önerilerin yeni taleplerden değil, mevcut anlaşmazlıkların aşılmasına yönelik yaklaşımlardan oluştuğunu söyledi.
Görüşmede sundukları öneriler hakkında bilgi veren Cumhurbaşkanı Erhürman, adada meydana gelebilecek afetlere ortak müdahale mekanizması kurulması konusunda, ilgili teknik komitenin bir mekanizma üzerinde çalışması yönünde uzlaşıya varıldığını kaydetti.
İki tarafın askerlerinin bir araya gelerek ara bölgedeki sorunlar ve mayınlardan arındırma gibi konularda iş birliği yapmasını öngören askeri mekanizma önerisinin ise kabul görmediğini ifade eden Cumhurbaşkanı Erhürman, Eğitim Teknik Komitesi tarafından hazırlanan ve tamamlanma aşamasında bulunan EduBites isimli çalışmanın da henüz kabul edilmediğini belirtti.
Cumhurbaşkanı Erhürman, IMAGINE programının başlangıçtaki yapısına döndürülmesini önerdiklerini ve bu önerinin kabul edildiğini kaydetti. Cumhurbaşkanı Erhürman, programın, Eğitim Teknik Komitesi’nin yönetim ve gözetiminde, çocukların vatandaşlık bağından bağımsız olarak katılabileceği şekilde yeniden başlatılmasını öngördüklerini söyledi.
Kültürel miras konusunda, iki tarafta bulunan ve karşı tarafa ait eski eserlerle ilgili bilgi, veri ve materyallerin paylaşılması önerisinin de kabul edildiğini belirten Cumhurbaşkanı Erhürman, Çevre Teknik Komitesi tarafından tamamlanan üç projenin hayata geçirilmesi konusunda da uzlaşı sağlandığını ifade etti.
Cumhurbaşkanı Erhürman, Maronit kiliseleri ile Ermeni Manastırı’nın restorasyonu konusunda ise Kıbrıs Türk tarafının, ilgili toplumlarla iş birliği ve iletişim içerisinde, Kültürel Miras Teknik Komitesi’nin uzmanlığından yararlanarak çalışmaları yürütmeye hazır olduklarını yineledi. Bu önerinin de ortak açıklamada yer aldığını kaydetti.
Geçiş noktaları konusunda birden fazla aşamadan oluşan öneriler sunduklarını belirten Cumhurbaşkanı Erhürman, tüm geçiş noktalarının bir paket halinde açılmasını da önerdiklerini kaydetti. Cumhurbaşkanı Erhürman, bunun mümkün olmaması halinde Haspolat ve Kampo- Gemikonağı geçiş noktalarının açılmasını, son aşamada ise Akıncılar-Limya ve Kampo- Gemikonağı geçiş noktalarının açılmasını teklif ettiklerini belirtti.
Cumhurbaşkanı Erhürman, bugün yapılan görüşmede son önerileri üzerinde uzlaşıya varıldığını belirterek, Akıncılar-Limya ve Kampo-Gemikonağı geçiş noktalarının açılması konusunda anlaşma sağlandığını açıkladı.
Diğer geçiş noktaları ile Pile’ye ulaşım konusunun ise önümüzdeki haftalarda BM Genel Sekreteri’nin katılımıyla yapılması öngörülen üçlü görüşmede ele alınacağını söyledi.
2017 Crans-Montana sürecinden 2026 yılına kadar geçen 9 yıllık dönemi “durgunluk” olarak nitelendiren Cumhurbaşkanı Erhürman, bugün varılan uzlaşıların bu dönemin ardından ileriye doğru atılmış adımlar olduğunu ifade etti.
Beklentilerinin her şeyin bir anda çözülmesi olmadığını vurgulayan Cumurbaşkanı Erhürman, elde edilen sonuçları mütevazı ancak ilerlemeler olarak değerlendirdi.
BM Genel Sekreteri ile yapılması öngörülen üçlü görüşmenin haftalar içerisinde gerçekleşmesinin beklendiğini belirten Cumhurbaşkanı Erhürman, bu görüşmede tüm geçiş noktaları ile Pile’ye ulaşım konusunun yeniden ele alınacağını vurguladı.
“Önerinin açıklanması için diplomasiye zaman tanımak istiyorum”
Cumhurbaşkanı Erhürman, görüşmede sundukları ancak içeriğini açıklamak istemediği bir başka önerinin de bulunduğunu belirterek, bu öneriyi önemli ve oyun değiştirici nitelikte gördüğünü söyledi. Söz konusu önerinin hemen kabul edilmesini beklemediklerini ifade eden Cumhurbaşkanı Erhürman, önerinin ilk tepkiler üzerinden değerlendirilerek ortadan kalkmasını istemediğini kaydetti.
“Bu önerinin harcanmasını istemiyorum. Diplomasiye bir şans tanımak istiyorum” diyen Cumhurbaşkanı Erürman, “Bu öneriyi bu vesileyle bir gol atmış, öne geçmiş olmak amacıyla yapmadık. Üzerinde iyice düşünülürse gerçekten Kıbrıs sorunu ile ilgili görüşmelerde önemli bir değişim yaratma fırsatı tanıyacağını düşünüyorum” ifadelerini kullandı.
Basın mensuplarının sorularını da yanıtlayan Cumhurbaşkanı Erhürman, siyasi eşitlik ve dönüşümlü başkanlık konusunun müzakere metodolojisinin bir parçası olması gerektiği yönündeki görüşünü yineledi.
Siyasi eşitliğin, Kıbrıs sorununun bugüne kadar çözüme ulaşamamasındaki temel unsurlardan biri olduğunu belirten Cumhurbaşkanı Erhürman, dönüşümlü başkanlık konusunun güvenlik ve garantiler gibi başka başlıklarla eşleştirilmesinin doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.
Dönüşümlü başkanlığın Kıbrıslı Türklerin, kurulacak ortak yapıda belirli dönemlerde liderlik yapabilmesinin sembolik bir göstergesi olduğunu ifade eden Cumurbaşkanı Erhürman, bunun Kıbrıs Rum tarafının Kıbrıslı Türklerle siyasi gücü ve adadaki zenginliği paylaşmaya hazır olup olmadığını ortaya koyduğunu kaydetti.
Türkiye ile tam bir istişare içerisinde hareket ettiklerini vurgulayan Cumhurbaşkanı Erhürman, “Çözümsüzlüğü çözüm olarak görmüyoruz. Ancak bu defa farklı olmalı. Kıbrıs Rum tarafının, Kıbrıslı Türklerle adadaki gücü ve zenginliği paylaşmaya hazır olduğunu göstermesi gerekir” dedi.
Müzakere olsun diye müzakere istemediklerini vurgulayan Cumhurbaşkanı Erhürman, hedeflerinin çözüme ulaşma ihtimali bulunan bir süreç başlatmak olduğunu kaydetti. Üçlü görüşmenin tarihi konusunda henüz kesin bir karar bulunmadığını belirten Cumhurbaşkanı Erhürman, ortak açıklamada yer alan “haftalar içerisinde” ifadesinin görüşmenin aylar sonra değil, yakın bir zamanda yapılmasının beklendiğini gösterdiğini söyledi.
Antalya’da düzenlenecek etkinlik kapsamında Hristodulidis ile görüşme olasılığına da değinen Cumurbaşkanı Erhürman, kendisine resmi olmayan bir görüşme önerdiğini ancak Hristodulidis’in programının yoğunluğu nedeniyle buna zaman ayıramayacağını bildirdiğini aktardı.
Toplantında alınan kararları, mütevazı ama ileriye doğru adımlar olarak nitelendiren Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, basın mensuplarının sorularını yanıtladı.
