Türkiye'nin acil tıp uygulamaları dünyaya örnek oluyor

Hacettepe Üniversitesi Erişkin Hastanesi Başhekimi ve Türkiye Acil Tıp Derneği Başkanı Prof. Dr. Bülent Erbil, 5. Trakya Acil Tıp Günleri dolayısıyla gittiği Edirne'de, acil tıp alanında Türkiye'nin önemli bir gelişim gösterdiğini, Sağlık Bakanlığının özellikle hastane öncesi sağlık hizmetleri, 112 Acil Sağlık Hizmetleri ve Ulusal Medikal Kurtarma Ekibi (UMKE) aracılığıyla yüksek standartlarda hizmet sunduğunu söyledi.

Hastanelerdeki acil tıbbi bakım hizmetlerinin de önemli ölçüde geliştiğini belirten Erbil, Türkiye'nin uluslararası kongre ve toplantılarda acil tıp alanındaki çalışmalarını paylaştığını aktardı.

Türkiye'nin acil tıp alanındaki bilimsel çalışmalarının ve uygulamalarının diğer ülkeler tarafından da takip edildiğini söyleyen Erbil, "Uluslararası toplantılarda deneyimlerimizi ve becerilerimizi anlatıyoruz. Diğer ülkeler çalışmalarımızın sonuçlarını kendi kılavuzlarına dahil ediyor. Acil tıp alanında uluslararası bilimsel çalışmalara ciddi katkılar sunuyoruz. Avrupa Acil Tıp Birliği, ABD ve dünya genelindeki acil tıp platformlarında ülkemiz söz sahibi" diye konuştu.

Türkiye'nin özellikle afet yönetimi konusunda önemli bir deneyime sahip olduğunu dile getiren Erbil, Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından edinilen tecrübelerin uluslararası alanda paylaşıldığını belirtti.

Türkiye Acil Tıp Derneğinin afetlere yönelik eğitim faaliyetlerine dikkati çeken Erbil, şöyle devam etti:

"Türkiye Acil Tıp Derneği olarak bir afet okulumuz var. Bu okul aracılığıyla yürüttüğümüz çalışmaları anlattığımızda dünyanın farklı ülkelerinden büyük ilgi görüyoruz. Kahramanmaraş merkezli depremlerde yaşadığımız deneyimler ve geliştirdiğimiz uygulamalar, diğer ülkeler açısından önemli örnekler oluşturuyor. Dünya Sağlık Örgütü afet okulu projemizi yakından takip ediyor. Örgütün afetlerle ilgili programlarının ülkemizde uygulanması ve Avrupa'da planlanan eğitim faaliyetlerinde yer almamız isteniyor. Bu çalışmalara aktif olarak katılarak Türkiye'yi en iyi şekilde temsil etmeye çalışıyoruz."

Türkiye'de acil tıp uzmanı sayısının her geçen gün arttığını ancak halen ihtiyaç bulunduğunu anlatan Erbil, uzman hekimlerin özellikle üçüncü basamak hastanelerin büyük bölümünde görev yaptığını, ikinci basamak hastanelerde de yaygınlaşmaya başladığını söyledi.

Acil servislerde uzman hekimlerin görev yapmasının acil tıbbi hizmetlerin niteliğini ve vatandaşların acil servislere duyduğu güveni artırdığını ifade eden Erbil, 2025 yılında Türkiye'de yaklaşık 450 milyon poliklinik başvurusu yapıldığını, bunların yaklaşık 150 milyonunun acil servislerde gerçekleştiğini kaydetti.

Erbil, acil servislere başvuruların yüksek olmasında sunulan nitelikli acil tıbbi bakım hizmetlerinin önemli payı bulunduğunu belirtti. Bununla birlikte "Acil servislerdeki aşırı yoğunluğu olağan kabul edemeyiz, sağlık çalışanlarının yoğunluk altında yaşadığı ağır iş yükünü de mutlaka yönetmeliyiz." diyen Erbil, nitelikli hizmet kalitesinin sürdürülebilmesi için hasta yoğunluğunun yönetilmesi, yeterli personel ve kapasitenin sağlanması ve çalışanların iş yükünün azaltılmasının da ayrıca önem taşıdığını anlattı.

Acil servislerde ileri teknolojik cihaz ve donanımların kullanıldığını aktaran Erbil, kalbi ve solunumu duran hastaların yeniden hayata döndürülmesi için uygulanan tedavilerden hasta başı değerlendirme yöntemlerine kadar birçok alanda teknolojiden yararlanıldığını bildirdi.

Acil tıp uzmanlarının stetoskop gibi taşınabilir ultrasonografik cihazlarla yatak başında hızlı değerlendirmeler yapabildiğini belirten Erbil, teknolojik imkanların hastaların daha hızlı ve güvenli şekilde tanı ve tedavi süreçlerinden geçmesine katkı sağladığını ifade etti.

Yapay zekanın da sağlık sistemlerine giderek daha fazla entegre edildiğine işaret eden Erbil, hastane bilgi yönetim sistemlerinde yapay zeka destekli uygulamalar üzerinde çalışmalar yürütüldüğünü söyledi.

Yapay zekanın karmaşık hasta dosyalarındaki bilgilerin daha hızlı değerlendirilmesine yardımcı olabileceğini dile getiren Erbil, "Acil servislerde yapay zeka uygulamalarını henüz yaygın şekilde kullanmaya başlamadık ancak bu alanda denemelerimiz ve çalışmalarımız sürüyor. Akademik araştırmalar ve tez çalışmaları yürütüyoruz. Yapay zekanın acil tıp hizmetlerine katkısını değerlendirmeye devam ediyoruz" dedi.

Erbil, acil servislerde hasta yoğunluğunun yönetilmesinde triyaj sisteminin büyük önem taşıdığını belirterek, Türkiye'de hastaların sağlık durumlarına göre kırmızı, sarı ve yeşil alanlarda değerlendirildiğini anlattı.

Kırmızı alanın hayati tehlikesi bulunan kritik hastalara ayrıldığını bildiren Erbil, bu hastaların vakit kaybetmeden değerlendirilmesi ve müdahale edilmesi gerektiğini vurguladı.

Sarı alanın hayati tehlikesi bulunmamakla birlikte sağlık durumu kötüleşebilecek ve belirli bir süre içinde müdahale edilmesi gereken hastalar için kullanıldığını aktaran Erbil, yeşil alanın ise günlük yaşam aktivitelerini etkileyen ancak acil müdahale gerektirmeyen sağlık sorunları bulunan hastalara hizmet verdiğini kaydetti.

Bazı hastanelerde yeşil alan hastalarına yönelik hızlı bakım alanlarının da oluşturulduğunu belirten Erbil, bu uygulamayla daha düşük öncelikli hastaların daha kısa sürede değerlendirilmesinin amaçlandığını ifade etti.

Özellikle kış aylarında üst solunum yolu enfeksiyonlarının artmasıyla acil servislerdeki yoğunluğun yükseldiğine dikkati çeken Erbil, bekleme sürelerinin hastanelerin kapasitesine ve başvuru yoğunluğuna göre değişebildiğini söyledi.

Vatandaşların sağlık hizmetlerinde hızlı ve konforlu bir süreç beklemesinin doğal olduğunu belirten Erbil, acil servislerde temel önceliğin hayati tehlike taşıyan hastaların kurtarılması olduğunu vurguladı.

Acil tıp uzmanlarının önceliğinin başvuru sırası değil, hayati tehlike olduğunu ifade eden Erbil, şöyle devam etti:

"Bizim temel görevimiz, hayati tehlikesi bulunan hastalara en kısa sürede müdahale ederek onların hayatını kurtarmaktır. Acil tıp uzmanlığının esas amacı budur. Kongrelerimizde de kritik hastaların değerlendirilmesi ve yönetimini ele alıyoruz. Toplumda hayatta tutulması ve acil müdahale edilmesi gereken bu hasta grubuna yönelik çalışmaları son derece önemsiyoruz."