Girne Üniversitesi 60+ Yaş Tazelenme Üniversitesi’nde, 3-6 Kasım Organ Bağışı ve Nakli Haftası kapsamında toplumsal farkındalığı artırmak amacıyla etkinlik düzenlendi.
Etkinlik, Bayrak Radyo Televizyon Kurumu (BRTK) ile Diyaliz ve Böbrek Hastaları Dayanışma Derneği iş birliğinde hazırlanan “Organ Bağışı Hayat Kurtarır 66” adlı belgeselin gösterimiyle başladı.
Belgeselde, BRTK çalışanı ve Gönyeli-Alayköy Belediye Başkan adayı Damla Çerkezler Soyalp’in annesi Mediha Çerkezler’e böbreğini bağışlaması konu alındı.
Gösterimin ardından Doç. Dr. Necmi Bayraktar, “Organ Bağışı ve Nakli” konulu sunum yaptı.
Türkiye ve Kuzey Kıbrıs’ta organ naklinin geçmişi ve bugünü hakkında bilgi veren Bayraktar, organ naklinin özellikle böbrek yetmezliği gibi kronik rahatsızlıklarda hastaların yaşam kalitesini artıran ve cihazlara bağımlılığını ortadan kaldıran etkili bir tedavi yöntemi olduğunu belirtti. Bayraktar, Türkiye’de binlerce hastanın organ beklediğini ve her gün çok sayıda kişinin organ beklerken yaşamını yitirdiğini söyledi.w
Organ naklinin canlı vericilerden veya beyin ölümü gerçekleşen kişilerden yapılan bağışlarla gerçekleştirildiğini anlatan Bayraktar, canlıdan bağışta “önce zarar vermeme” ilkesinin esas alındığını vurguladı. Bayraktar, vericinin sağlığının, özgür iradesinin ve ameliyat sonrası yaşam kalitesinin de alıcının sağlığı kadar önemsendiğini, bu nedenle vericilerin ayrıntılı bir değerlendirmeden geçirildiğini kaydetti.
Beyin ölümünün koma ve bitkisel hayattan farklı, geri dönüşü olmayan bir durum olduğunu belirten Bayraktar, bu kişilerden organ nakli yapılabilmesi için beyin işlevlerinin tamamen ve kalıcı olarak durduğunun belirlenmesinin tıbbi ve yasal bir zorunluluk olduğunu ifade etti.
Bayraktar, organ naklinde önceliğin doku uyumu ve puanlama sistemine göre belirlendiğini, sürecin devlet denetiminde ve etik kurallar çerçevesinde yürütüldüğünü söyledi.
Bazı dinî inanışlarda organ nakline sıcak bakılmadığını dile getiren Bayraktar, İslam’da “Bir can kurtarmak, tüm insanlığı kurtarmak gibidir” anlayışını hatırlattı. Bağış kararının aileyle paylaşılmasının önemine de değinen Bayraktar, bunun vefat durumunda yaşanabilecek belirsizliği gidereceğini ve ailenin karar vermesini kolaylaştıracağını söyledi.
Türkiye’de organ bağışında bulunmak isteyenlerin Sağlık Bakanlığı birimlerine başvurarak veya e-Devlet üzerinden kayıt oluşturabildiğini belirten Bayraktar, Kuzey Kıbrıs’ta da organ bağışının yaygınlaştırılması ve toplumun bu konuda daha fazla bilinçlendirilmesi gerektiğini kaydetti.
Bayraktar, organ naklinin yoğun bakım ekipleri, cerrahlar, nakil koordinatörleri ve laboratuvar personelinin eş güdüm içinde çalışmasını gerektiren, etik kurallar ve yasal düzenlemelerle yürütülen bir süreç olduğunu vurguladı.
